Wil je een kleine lijfrente afkopen? Ontdek de regels voor 2024, de grensbedragen voor revisierente en wanneer afkoop fiscaal gunstig is voor je pensioen.
Wanneer je in het verleden een lijfrenteverzekering of een lijfrenterekening hebt afgesloten, komt er een moment waarop je moet beslissen wat je met het opgebouwde kapitaal gaat doen. In veel gevallen laat je het bedrag periodiek uitkeren als aanvulling op je pensioen. Echter, bij relatief lage bedragen kan het proces van periodieke uitkeringen administratief bewerkelijk zijn of relatief hoge kosten met zich meebrengen. In dergelijke situaties kun je overwegen om je lijfrente afkopen. Dit betekent dat de verzekeraar of bank het volledige bedrag in één keer aan je uitbetaalt in plaats van in maandelijkse termijnen.
Het afkopen van een lijfrente houdt in dat je de lopende overeenkomst voortijdig beëindigt. Normaal gesproken is een lijfrente bedoeld om op een later moment, meestal rond de pensioengerechtigde leeftijd, om te zetten in een uitkerende fase. Bij afkoop ontvang je de actuele waarde van de polis of rekening direct op je bankrekening.
Hoewel dit aantrekkelijk klinkt omdat je direct over contant geld beschikt, zijn er strikte fiscale regels aan verbonden. Omdat je de inleg in het verleden waarschijnlijk hebt afgetrokken van je belastbaar inkomen via de jaarruimte berekenen(/jaarruimte-berekenen), beschouwt de Belastingdienst de afkoopsom als belastbaar inkomen in box 1. Dit betekent dat je over het gehele bedrag inkomstenbelasting moet betalen.
De wetgever maakt een onderscheid tussen het afkopen van grote kapitalen en de zogenaamde kleine lijfrentes. Voor een kleine lijfrente gelden soepelere regels, vooral wat betreft de revisierente. De revisierente is een soort boeterente van 20 procent die de Belastingdienst heft over het afgekochte bedrag, bovenop de reguliere inkomstenbelasting.
Wanneer je in het verleden een lijfrenteverzekering of een lijfrenterekening hebt afgesloten, komt er een moment waarop je moet beslissen wat je met het opgebouwde kapitaal gaat doen. In veel gevallen laat je het bedrag periodiek uitkeren als aanvulling op je pensioen. Echter, bij relatief lage bedragen kan het proces van periodieke uitkeringen administratief bewerkelijk zijn of relatief hoge kosten met zich meebrengen. In dergelijke situaties kun je overwegen om je lijfrente afkopen. Dit betekent dat de verzekeraar of bank het volledige bedrag in één keer aan je uitbetaalt in plaats van in maandelijkse termijnen.
Het afkopen van een lijfrente houdt in dat je de lopende overeenkomst voortijdig beëindigt. Normaal gesproken is een lijfrente bedoeld om op een later moment, meestal rond de pensioengerechtigde leeftijd, om te zetten in een uitkerende fase. Bij afkoop ontvang je de actuele waarde van de polis of rekening direct op je bankrekening.
Hoewel dit aantrekkelijk klinkt omdat je direct over contant geld beschikt, zijn er strikte fiscale regels aan verbonden. Omdat je de inleg in het verleden waarschijnlijk hebt afgetrokken van je belastbaar inkomen via de jaarruimte berekenen(/jaarruimte-berekenen), beschouwt de Belastingdienst de afkoopsom als belastbaar inkomen in box 1. Dit betekent dat je over het gehele bedrag inkomstenbelasting moet betalen.
De wetgever maakt een onderscheid tussen het afkopen van grote kapitalen en de zogenaamde kleine lijfrentes. Voor een kleine lijfrente gelden soepelere regels, vooral wat betreft de revisierente. De revisierente is een soort boeterente van 20 procent die de Belastingdienst heft over het afgekochte bedrag, bovenop de reguliere inkomstenbelasting.
Er is sprake van een kleine lijfrente als de waarde van de aanspraak onder een bepaalde grens blijft. Voor het jaar 2024 ligt deze grens op een richtbedrag van 5.364 euro. Als de waarde van je lijfrente onder dit bedrag blijft, mag je de lijfrente afkopen zonder dat je de 20 procent revisierente verschuldigd bent. Je betaalt dan enkel de normale inkomstenbelasting. Dit is vaak een reden voor mensen om juist kleine potjes op te ruimen.
Het afkopen van een lijfrente kan in verschillende scenario's financieel of praktisch gezien verstandig zijn. Wanneer je meerdere kleine polissen hebt bij verschillende aanbieders, kan het overzichtelijk zijn om deze te liquideren.
Ten eerste zijn de administratieve kosten bij een periodieke uitkering van een klein bedrag soms relatief hoog. Als een verzekeraar elke maand een klein bedrag uitkeert en daarvoor transactiekosten of beheerkosten rekent, blijft er netto minder over. Ten tweede kan de behoefte aan direct kapitaal groter zijn dan de behoefte aan een minieme maandelijkse aanvulling. Denk hierbij aan het aflossen van een kleine schuld of het financieren van een noodzakelijke uitgave aan de woning.
Als je echter meer kapitaal hebt opgebouwd door goed naar je lijfrente en geld voor later(/lijfrente) te kijken, is afkoop meestal ongunstig door de hoge belastingdruk en de eventuele boetes bij grotere bedragen.
Zoals eerder aangestipt, is de revisierente de grootste drempel bij afkoop. Deze boete van 20 procent is bedoeld om te voorkomen dat mensen het fiscale voordeel van de lijfrenteaftrek gebruiken voor andere doeleinden dan hun pensioen.
Stel dat je een lijfrente van 10.000 euro wilt afkopen. Omdat dit bedrag boven de grens voor kleine lijfrentes ligt, betaal je: 1. Inkomstenbelasting in box 1 (bijvoorbeeld 36,97 procent of 49,50 procent, afhankelijk van je inkomen). 2. Een revisierente van 20 procent over de 10.000 euro.
In dit scenario kan de totale belastingdruk oplopen tot bijna 70 procent. Dit betekent dat je van elke 1.000 euro slechts 300 euro overhoudt. Daarom is afkoop van grotere bedragen zelden financieel rendabel. Bij een kleine lijfrente onder de grens vervalt die 20 procent boete, wat het een stuk interessanter maakt.
Als je overweegt je lijfrente te beëindigen, is het belangrijk om dit proces zorgvuldig te doorlopen. Zo voorkom je onaangename verrassingen bij de volgende belastingaangifte.
Waarde opvragen: Vraag bij je bank of verzekeraar de actuele waarde van de lijfrente op. Controleer de grens: Ga na of de waarde onder het huidige richtbedrag voor kleine lijfrentes valt (5.364 euro in 2024). Bereken de belasting: Schat in welk percentage inkomstenbelasting je moet betalen over de uitkering. Check de voorwaarden: Vraag de aanbieder of zij kosten in rekening brengen voor de afkoop zelf. Dien het verzoek in: Als de berekening gunstig uitvalt, kun je een formeel verzoek tot afkoop indienen. De aanbieder houdt de loonheffing meestal direct in bij de uitbetaling.
Wanneer je twijfelt over de exacte fiscale gevolgen van een afkoop, is het raadzaam om contact op te nemen met adviespartner PowerHub One voor een persoonlijke doorrekening. Zij kunnen nauwkeurig bepalen wat het netto-effect is op je besteedbaar inkomen(/netto-besteedbaar-inkomen-berekenen).
Afkoop is niet de enige optie voor een kleine lijfrente. Je kunt er ook voor kiezen om het bedrag te laten staan tot de pensioendatum. Een andere optie is het samenvoegen van verschillende kleine lijfrentes tot één groter kapitaal via waardeoverdracht. Dit kan de kosten verlagen en het overzicht vergroten.
Het is bovendien zinvol om kritisch te kijken naar je algemene financiële planning. In plaats van een lijfrente af te kopen om direct geld te genereren, kun je wellicht besparen op vaste lasten(/besparen) om zo maandelijks meer ruimte over te houden. Door je uitgavenpatroon te optimaliseren, hoef je je pensioenreserves niet aan te spreken voor lopende kosten.
Het afkopen van een lijfrente is vooral een serieuze optie wanneer het gaat om kleine bedragen onder de wettelijke grens. In dat geval ontloop je de revisierente en kun je op een eenvoudige manier je financiële administratie opschonen. Voor grotere bedragen is afkoop doorgaans zeer ongunstig vanwege de hoge belasting en de boete. Het is altijd verstandig om te berekenen of de directe beschikbaarheid van het geld opweegt tegen het verlies aan pensioenopbouw en de fiscale afdrachten.
Wil je weten of er in jouw budget ruimte is om meer opzij te zetten, of wil je juist besparen op je huidige uitgaven? Doe dan de gratis vaste lasten scan(/vaste-lasten-scan) bij Prijsdokter. Wij helpen je met persoonlijk advies om je vaste lasten te verlagen, zodat je meer grip krijgt op je financiële toekomst. Overweeg je een wijziging in je lijfrente? Maak een account aan en krijg direct inzicht in je mogelijkheden. Dit artikel is uitsluitend informatief; neem voor een individuele doorrekening contact op met een fiscaal adviseur.
- hoeveel sparen per maand(/besparen/hoeveel-sparen-per-maand)